Stymulacja rozwoju widzenia u dzieci we wczesnym okresie rozwoju

 

Drodzy Rodzice.

 17 listopada obchodzimy Światowy Dzień Wcześniaka. Z tej okazji chciałam podzielić się z Wami kilkoma ważnymi sugestiami odnośnie stymulacji wzroku – nie tylko oczywiście u wcześniaków, ale u nich w szczególności z uwagi na współtowarzyszące ich rozwojowi poważne problemy  medyczne wynikające z niedojrzałości organizmu. Do problemów występujących u wcześniaków można zaliczyć m.in. zaburzenia widzenia.

 

Przetwarzanie informacji wizualnych jest bardzo ważną częścią zrozumienia otaczającego nas świata. Problemy z widzeniem         u niemowląt i małych dzieci mogą prowadzić do licznych opóźnień rozwojowych. Stąd istotne jest, aby rodzice i terapeuci pracujący z maluchami mieli świadomość fundamentalnych kamieni milowych tj. nowych umiejętności rozwojowych.

 Mając na uwadze priorytety rozwoju małego dziecka, w tym z niepełnosprawnością wzrokową, przedstawię pokrótce kilka praktycznych informacji dotyczących rozwoju widzenia u małych dzieci i moich propozycji stymulacji wzroku w maluchów.

 Każdy maluch potrzebuje kilku miesięcy, aby dostrzegać najbliższe otoczenie w pełnym zakresie.

 

W pierwszym tygodniu życia dzieci nie widzą szczegółów w swoim otoczeniu, widzą niewyraźnie, w odcieniach szarości – najlepiej elementy czarno-białe. U noworodka komórki nerwowe w siatkówce oraz w mózgu, które kontrolują widzenie nie są jeszcze          w pełni rozwinięte. Ponadto oczy takiego malucha nie potrafią przystosować się do patrzenia na blisko leżące obiekty. Umiejętność skupienia uwagi na twarzy mamy, taty lub bliskiej dziecku osobie wymaga czasu. Aby pomóc dziecku w tej umiejętności należy wykorzystać naturalną preferencję dziecka do skupiania uwagi na dużych bodźcach o wysokim kontraście np. granica linii włosów na twarzy bliskiej osoby.

 

Propozycja dla ciebie mamo!

 1.  Zwróć uwagę na kontrast między kolorem twoich włosów a twarzy. Jeżeli masz jasne włosy i jasną karnację pomóż swojemu maluchowi w dostrzeżeniu twojej twarzy. Nałóż na włosy skontrastowaną w kolorem włosów opaskę, chustkę, zaznacz wyraźnie makijażem linię oczu (brwi i rzęs) usta. Pozwól aby maluch „zobaczył” twoją twarz. To najważniejsza i pierwsza twarz którą zapamięta twój maluch.

 2.  W czasie karmienia i innych czynności wykonywanych przy dziecku zbliż swoją twarz do malucha – dziecko najlepiej skupia wzrok na obiektach znajdujących się w odległości około 25 cm od twarzy. To jest ta odległość gdy tulisz dziecko do ramion.

 

 3.  W pokoju malucha nad jego łóżeczkiem powieś biało – czarne obrazki twarzy, różnych wzorów geometrycznych (tzw. Mobile) Proponuję wykorzystać do tego nieużywane płytki CD.

Pamiętaj, aby zawiesić je nisko nad brzuszkiem dziecka a nie bezpośrednio nad twarzą tak aby w około 3 miesiącu życia podczas podążania wzrokiem za mobilami miało ono motywację i okazję do sięgania po nie.

 4.  Umieść w pokoju dziecka kolorowe przedmioty, obrazki, udekoruj meble kontrastującymi kolorami i kształtami. Niemowlęta szybko uczy dostrzegać się kolor czerwony, pomarańczowy, żółty i zielony.

 5.  Początkowo twój maluch nie jest tak wrażliwy na światło jak my – jego próg wykrywania światła jest 50 razy większa niż               u osoby dorosłej. W m pierwszym miesiącu życia pozostawione na noc niewielkie światło w pokoju nie na jego zdolność do spania   a tobie na pewno pomoże w ocenie co się dzieje z maluchem 😉. Po 3 miesiącu życia próg wykrywania światła niemowlęcia jest 10 razy większy niż u osoby dorosłej – wtedy przyciemniaj światło na czas drzemki i snu.

 6.  Gdy twój maluch nie śpi od razu po położeniu go do łóżeczka, włącz mu w pokoju światło nocne, aby zapewnić dziecku wizualną stymulację, gdy nie śpi.

 7.   Około 6 miesiąca życia oczy dziecka zaczynają tworzyć trójwymiarowy obraz świata. Rozwijająca się koordynacja ręka-oko pomaga dziecku dostrzegać w otoczeniu coś interesującego, podnieść, obrócić i zbadać na wiele różnych sposobów. Aby pomóc dziecku w rozwoju umiejętności wzrokowych, w tym percepcji głębi, zabezpiecz dziecku bezpieczną zabawę na podłodze, dostarcz mu dużych manipulacyjnych zabawek, bogatych w kolory (najlepiej nasyconych i dobrze skontrastowanych za sobą). Opisuj dziecku kolory które obserwuje, nazwy zabawek którymi się bawi.

Drodzy Rodzice. To naprawdę początek pracy nad rozwojem widzenia zarówno u zdrowych jak i niepełnosprawnych maluchów.

 

Pamiętajcie, że maluchy, u których stwierdzono zaburzenia widzenia wynikające z konsekwencji jakie niesie za sobą wcześniactwo lub z innych przyczyn powstałych w okresie płodowym (zaburzenia genetyczne, dziedziczne) lub okołoporodowym, potrzebują:

·       licznych okazji do rozwoju widzenia,

·       zorganizowanych ćwiczeń stymulujących wzrok,

·       dużej ilości światła w otoczeniu oraz elementów świecących,

·       bogatego w barwy i kontrast otoczenia,

·       dłuższego czasu na percepcję,

·       werbalnego opisu na co patrzy lub czym się bawi dziecko.

 

Narząd wzroku rozwija się od 4 tygodnia życia płodowego a rozwój widzenia trwa od urodzenia do około 8 roku życia. To długi czas. To czas, który możemy wykorzystać, do stymulacji widzenia, poprawy jakości spostrzeżeń wzrokowych.